सावित्रीबाई फुले यांची कविता 'तयास मानव म्हणावे का ?'

 तयास मानव म्हणावे का ?

तयास मानव म्हणावे का ?

 

ज्ञान नाही विद्या नाही

ते घेणेची गोडी नाही

बुध्दी असुनि चालत नाही

तयास मानव म्हणावे का?

 

देरे हरी पलंगी काही

पशुही ऐसे बोलत नाही

विचार ना आचार काही

तयास मानव म्हणावे का?

 

पोरे घरात कमी नाही

तयांच्या खाण्यासाठीही

ना करी तो उद्योग काही

 तयास मानव म्हणावे का?

 

सहानुभूती मिळत नाही

मदत न मिळे कोणाचीही

पर्वा न करी कशाचीही

तयास मानव म्हणावे का?

 

दुसऱ्यास मदत नाही

सेवा त्याग दया माया ही

जयापाशी सद्गुण नाही

तयास मानव म्हणावे का?

 

ज्योतिष रमल सामुद्रीकही

स्वर्ग नरकाच्च्या कल्पनाही

पशुत नाही त्या जो पाही

तयास मानव म्हणावे का?

 

बाईल काम करीत राही

ऐतोबा हा खात राही

पशू पक्षात ऐसे नाही

तयास मानव म्हणावे का?

 

पशुपक्षी माकड माणुसही

जन्ममृत्यु सर्वांनाही

याचे ज्ञान जराही नाही

तयास मानव म्हणावे का?

-         सावित्रीबाई फुले